blog9

برای راه اندازی یک واحد تجاری و یا به اصطلاح شغل آزاد ، هزینه پلمپ دفاتر قبل از هر چیز می بایست نسبت به اخذ پروانه کسب اقدام کرد. پروانه کسب مجوزی است که به منظور شروع و ادامه کسب و کار یا حرفه به صورت دائم ( برای مدت 5 سال ) و یا موقت ( به مدت یک سال ) به فرد یا افراد صنفی برای محل مشخص یا وسیله کسب معین صادر می گردد.
هر شخص حقیقی یا حقوقی که در یکی از فعالیت های صنفی سرمایه گذاری کند فرد صنفی شناخته می شود .زمینه های این مشاغل عبارت است از تولید، تبدیل ، خرید ، فروش، توزیع ، خدمات
شرایط و مدارک لازم جهت تحصیل پروانه کسب ( جواز کسب ) :

وفق ماده 5 آیین نامه اجرایی نحوه صدور و تمدید پروانه کسب ، شرایط و مدارک مورد نیاز جهت تحصیل پروانه کسب به قرار ذیل است:
الف- شرایط عمومی:
1.ارائه سند مالکیت یا اجاره نامه رسمی یا عادی ( دارای اعتبار زمانی ) یا دیگر عقود نافله ( سرقفلی، هبه ، وصیت تکمیلی ، صلح در مقابل با اجاره ) یا ارائه قرارداد های منعقده فی ما بین متقاضی و اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیر دولتی محل کسب یا احراز مالکیت طبق عرف محل در روستاها
تبصره 1- اخذ تعهد نامه محصری از دارندگان اسناد عادی مبنی بر پذیرش مسئولیت حقوقی ناشی از آن الزامی است.
تبصره 2- صدور پروانه کسب برای اماکن تجاری، اداری یا کارگاهی بلامانع می باشد.
2.گواهی اداره امور مالیاتی ذی ربط مبنی بر تشکل پرونده یا پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیات قطعی شده.
3.گواهی گذراندن دوره های آموزشی مرتبط از مرکز آموزش اصناف یا مرکز مورد تایید کمیسیون نظارت
تبصره – متقاضیان پروانه کسب موقت از گذراندن دوره های آموزشی معاف می باشند.
4.تصویر کامل شناسنامه و کارت ملی برای اتباع ایرانی و گذرنامه، پروانه کار و اقامت معتبر برای اتباع خارجی
5.تصویر کارت پایان خدمت نظام وظیفه یا معافیت دائم یا پزشکی برای آقایان کمتر از پنجاه سال سن
تبصره – دفتر چه آماده خدمت بدون مهر غیبت یا گواهی اشتغال به تحصیل برای متقاضیان پروانه کسب موقت بلامانع می باشد.
ب- شرایط اختصاصی:
1.کارت معاینه پزشکی و گواهی صلاحیت بهداشتی از مراکز بهداشتی، درمانی.
( برای صنوف مشمول قانون اصلاح ماده 13 قانون مواد خوردنی ، آشامیدنی ، آرایشی و بهداشتی )
تبصره 1- ضوابط و مقررات مربوط به صلاحیت فردی، انتظامی و ترافیکی ظرف مدت 3 ماه از تاریخ ابلاغ این آیین آنامه با پیشنهاد نیروی انتظامی و با همکاری اتاق اصناف ایران توسط دبیرخانه هیات عالی نظارت تهیه و پس از تایید هیات عالی نظارت به تصویب وزیر صنعت معدن و تجارت خواهد رسید.
تبصره 2- گواهی صلاحیت انتظامی و ترافیکی برای متقاضیان پروانه کسب موقت بلامانع می باشد.
2- پروانه تخصصی و فنی یا دیپلم فنی یا مدارک تحصیلی بالاتر مرتبط، با حضور یک نفر واجد شروط فوق شاغل در واحد صنفی ( برای صنوف مشمول تبصره ماده 13 قانون نظام صنفی)
3- معرفی نماینده هیات مدیره ( مدیر عامل ) برای صدور پروانه کسب به نام وی به همراه تصویر اساسنامه و آگهی روزنامه رسمی ثبت شرکت ( برای اشخاص حقوقی )
4- رضایت نامه محضری سایر شرکا برای صدور پروانه کسب به نام یکی از شرکا ( برای مشارکت های مدنی )

• مراحل  صدور پروانه کسب

امروزه ،نحوه ی درخواست صدور جواز کسب از حالت سنتی خارج شده است.یعنی قبلاَ ارباب رجوع مراجعه مستقیم به اداره داشت و از طریق فرم مربوطه ،درخواست مورد نظر را پیشنهاد می داد. ولی در حالت فعلی با اجرایی شدن سامانه ی صدور پروانه کسب ( پنجره واحد اصناف و بازرگان ) ، نحوه درخواست صدور جواز کسب از طریق سامانه ی اینترنتی انجام می گیرد. در این شیوه پس از ورود به سامانه ثبت نام پروانه کسب، فرمی پیش روی شما ظاهر می شود که باید مرحله به مرحله آن را تکمیل کنید.
انتخاب نوع شخص، انتخاب نوع کسب ، انتخاب محل تقاضا ، انواع مرجع صدور ، تکمیل اطلاعات اولیه یعنی کد ملی، شماره تلفن همراه و کد پستی و شماره موبایل ، انتخاب رسته مورد تقاضا ، تکمیل اطلاعات فردی و صنفی از جمله اطلاعاتی است که می بایست در فرم مربوطه تکمیل کنید.
پس از طی نمودن مراحل اینترنتی ، مراجع صدور حداکثر ظرف 15 روز پس از دریافت تقاضا، پاسخ متقاضی را مبنی بر رد یا قبولی تقاضا به صورت الکترونیکی یا کتبی به وی اعلام می نمایند.عدم اعلام نظر در مدت یاد شده به منزله پذیرش محسوب می گردد.
متقاضی پس از قبول تقاضا، موظف است حداکثر ظرف مدت 3 ماه مدارک مورد نیاز را از طریق سامانه ارسال و تصویر آن را به مراجع صدور پروانه کسب تسلیم نماید.
وفق ماده 2 آیین نامه نحوه صدور و تمدید پروانه کسب ، مراجع صدور پروانه کسب مکلفند بطور همزمان ، نسبت به استعلام های مورد نیاز اقدام و کلیه دستگاه های استعلام شونده نیز موظفند حداکثر ظرف مدت پانزده روز از تاریخ دریافت استعلام،نظر قطعی و نهایی خود را به صورت الکترونیکی یا کتبی اعلام دارند.اعلام نظر موافق باید بدون ابهام و هر گونه قید و شرط و نظر مخالف نیز با ذکر علت و مستند به دلایلی قانونی باشد.در غیر این صورت و یا در صورت عدم اعلام نظر در مهلت مقرر، به منزله نظر مثبت تلقی می گردد و پاسخ منفی دستگاه های استعلام شونده خارج از موعد مقرر مانع از صدور پروانه کسب نخواهد شد.
پس از تایید مراجع صدور، جواز کسب صادر خواهد شد.
تمدید اعتبار پروانه کسب هر ده سال یک بار الزامی است.

.  درآمد حاصل از کلیه فعالیت‌هاى کشاورزی، دامپروری، دامداری، پرورش ماهى و زنبورعسل و پرورش طیور، هزینه پلمپ دفاتر صیادى و ماهیگیری، نوغانداری، احیاء مراتع و جنگل‌ها و باغات و اشجار از هر قبیل و نخیلات از پرداخت مالیات معاف می باشد.( ماده 81 ق.م.م)

2.درآمد واحدهای تولیدی و معدنی که از تاریخ تصویب این اصلاحیه (7/2/72) از طرف وزارتخانه های صنایع یا صنایع سنگین یا معادن و فلزات و یا جهاد سازندگی حسب مورد برای آن ها کارت شناسایی یا پروانه بهره برداری صادر می شود از تاریخ بهره برداری حسب اولویت های 1 و 2 و 3 به ترتیب به مدت 8 و 6 و 4 سال از مالیات معاف می باشند.در مورد واحدهای تولیدی و معدنی مزبور که در مناطق محروم احداث و یا بهره برداری می شوند معادل 50 درصد مدت های مذکور که در مناطق محروم احداث و یا بهره برداری می شوند معادل 50 درصد مدت های مذکور در فوق حسب مورد به مدت معافیت های مقرر در این ماده اضافه می گردد.( ماده 132 ق.م.م)

3.بیست درصد درآمد مشمول مالیات ابرازى حاصل از فعالیت‌هاى تولیدى و معدنی، طراحى مهندسى و طراحى مونتاژ که از طرف وزارتخانه‌هاى فوق براى آنها پروانه بهره‌بردارى صادر شده یا مى‌شود از مالیات معاف مى‌باشد. (تبصره ۴ ماده 132 ق.م.م)

4. مراکز فرهنگى و هنرى اعم از مراکز و مؤسسات امور فیلم‌سازى و سینماها، تماشاخانه‌ها مؤسسات دوبلاژ و فیلمبرداری، آموزش تئاتر و موسیقى و خطاطى و نقاشی، مجسمه‌سازى که داراى پروانه فعالیت و یا تأسیس از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى مى‌باشند از تاریخ شروع فعالیت براى مدت پنج سال و چنانچه در مناطق محروم واقع شده باشند برای مدت 8 سال از پرداخت مالیات معاف می باشند.( تبصره 6 ماده 132 ق.م.م)

5. درآمد مدارس غیرانتفاعى اعم از ابتدائی، راهنمائی، متوسطه و فنى و حرفه‌اى و همچنین دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالى غیرانتفاعى و مراکز نگهدارى معلولین ذهنى و حرکتى که با ضوابط و مجوز مراجع قانونى ذى‌ربط تأسیس و اداره مى‌شوند و نیز درآمد مؤسسات و باشگاه‌هائى که براساس مجوز سازمان تربیت بدنى منحصراً به فعالیت ورزشى می پردازند ، از پرداخت مالیات معاف است .( ماده 134 ق.م.م)

6. سود پرداختى یا تخصیصى به صاحبان سهام و شرکاء ضامن در شرکت‌هاى سهامى و مختلط سهامى و سود متعلق به صاحبان سرمایه یا اعضاء شخص حقوقى در مورد سایر اشخاص حقوقى از درآمد مشمول معافیت شرکت‌ها و اشخاص حقوقی مذکور ( به استثناء سود سهام یا سهم الشرکه متعلق به دولت یا شهرداری در شرکت هایی که قسمتی از سرمایه آن ها متعلق به دولت یا شهرداری است) از پرداخت مالیات و همچنین مالیات بر جمع درآمد موضوع ماده 129 قانون مالیات های مستقیم معاف است.( ماده 135 ق.م.م)

7.وجوه پرداختى بابت بیمه عمر از طرف مؤسسات بیمه که به‌موجب قراردادهاى منعقده بیمه عاید ذینفع مى‌شود از پرداخت مالیات معاف است .( ماده 136 ق.م.م)

8.هزینه‌هاى درمانى پرداختى هر مؤدى بابت معالجه خود یا همسر و اولاد و پدر و مادر و برادر و خواهر تحت تکفل در یکسال مالیاتى به شرط اینکه اگر دریافت‌کننده مؤسسه درمانى یا پزشک مقیم ایران باشد، دریافت وجه را گواهى نماید و چنانچه به تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکى به‌علت فقدان امکانات لازم معالجه در خارج از ایران صورت گرفته است، پرداخت هزینه مزبور به گواهى مقامات رسمى دولت جمهورى اسلامى ایران در کشور محل معالجه یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکى رسیده باشد، همچنین حق بیمه پرداختى هر شخص حقیقى به مؤسسات بیمه ایرانى بابت بیمه عمر از درآمد مشمول مالیات مؤدى کسر مى‌گردد. (ماده ۱۳۷ ق.م.م)

9. آن قسمت از سود ابرازى حاصل از فعالیت‌هاى صنعتى و معدنى که شرکت‌ها براى توسعه یا تکمیل واحدهاى صنعتى و معدنى موجود خود یا ایجاد واحدهاى صنعتى معدنى جدید ذخیره نمایند از پرداخت مالیات معاف است مشروط بر اینکه قبلاً اجازه توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتى و معدنى از وزارت ذى‌ربط تحصیل شده باشد (ماده ۱۳۸ ق.م.م) لازم به یادآوری است که به استناد تبصره ح قانون بودجه سال 73 و قانون بودجه سال 1374 حداکثر مبلغ موضوع ماده 138 صرفاَ معادل 30 درصد سود ابرازی مورد قبول حوزه های مالیاتی بوده که با توجه به بند (د) تبصره (2) قانون بودجه سال 1375 و 1376 این رقم معادل 50 درصد سود ابرازی خواهد بود.
ـ آن قسمت از سود ابرازى حاصل از فعالیت‌هاى صنعتى و معدنى که شرکت‌ها مستقلاً و یا مشترکاً جهت ایجاد واحدهاى مسکونى براى کارکنان فاقد مسکن خود ذخیره نمایند به شرط اینکه قبلاً اجازه و موافقت وزارت مسکن و شهرسازى را تحصیل نموده و نحوه واگذاری واحدها نیز طبق آیین نامه خاص باشد از پرداخت مالیت معاف است.( ماده 138 ق.م.م)

10.  کارخانه‌هاى واقع در محدودهٔ آبریز تهران که تعداد کارکنان آنها کمتر از پنجاه نفر نباشد در صورتى‌که تأسیسات خود را کلاً به خارج از شعاع یکصد و بیست مترى مرکز تهران انتقال دهند براساس ضوابطى که از طرف وزارت امور اقتصادى و دارائى و وزارت ذى‌ربط حسب مورد برقرار مى‌شود تا ده سال از تاریخ بهره‌بردارى در محل جدید از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از فعالیت صنعتی مربوط معاف خواهند بود.( تبصره ماده 138 ق.م.م)

11. درآمد حاصل از رشته‌هاى مختلف پزشکی، بهداشتى و درمانى در نقاط محروم طبق فهرست سازمان برنامه و بودجه و در روستاهاى فاقد تسهیلات پزشکى کافى طبق لیست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکى از مالیات معاف است. (ماده ۱۳۹ ق.م.م)
12. سى درصد دریافتى صاحبان مشاغل رشته‌هاى مختلف پزشکی، بهداشتى و درمانى از سازمان تأمین خدمات درمانى یا سازمان تأمین اجتماعى و یا سازمان خدمات درمانى نیروهاى مسلح بابت ارائه خدمات مذکور در محاسبه درآمد مشمول مالیات آنان منظور نخواهد شد.( ماده 140 ق.م.م)

13. صد درصد درآمد حاصل از صادرات محصولات تمام‌شده کالاهاى صنعتى و پنجاه درصد درآمد حاصل از صادرات سایر اقلام و کالاها و اجناس که در جهت وصول به اهداف صادرات کالاهاى غیرنفتى به خارج از کشور صادر مى‌شوند از شمول مالیات معاف می باشد این معافیت شامل صادرکننده اعم از اینکه تولیدکننده باشد یا نباشد می شود.( ماده 141 ق.م.م)

14. صد درصد درآمد حاصل از صادرات کالاهاى مختلف که به‌صورت ترانزیت به ایران وارد شده یا مى‌شوند و بدون تغییر در ماهیت یا با انجام کارى بر روى آن صادر مى‌شوند از شمول مالیات معاف است (بند ب ماده ۱۴۱ ق.م.م)

15. درآمد کارگاه‌هاى فرش دستباف و صنایع‌دستى و شرکت‌هاى تعاونى و اتحادیه‌هاى تولیدى مربوطه از پرداخت مالیات معاف است (ماده ۱۴۲ ق.م.م)

16. شرکت‌هاى مورد پذیرش سازمان بورس اوراق بهادار از زمان پذیرش تا زمان حذف از فهرست نرخ‌هاى در بورس در صورتى‌که کلیه نقل و انتقالات سهام آنها از طریق کارگزاران بورس انجام و در دفاتر مربوط ثبت گردد از پرداخت  ده درصد مالیات شرکت موضوع بند د ماده 105 این قانون معاف می باشد.( ماده 143 ق.م.م)

17. پانزده درصد سود سهام پرداختى یا تخصیصى طبق تصمیم ارکان صلاحیتدار شرکت به آن دسته از سهامداران شرکت‌هاى مذکور در بند ۱۶ که جمع سهام هریک از آنها از ۵ درصد سرمایه شرکت بیشتر نبوده و تعداد کل سهامداران نیز از یکصد نفر کمتر نباشد از مالیات معاف خواهد بود (ماده ۱۴۳ ق.م.م)

. 18. سود دریافتى به هر عنوان در موارد ذیل از پرداخت مالیات معاف است
1/18. سود متعلق به سپرده‌هاى مربوط به کشور بازنشستگى و پس‌انداز کارمندان و کارگران نزد بانک‌هاى ایرانى در حدود مقررات استخدامى مربوطه

2/18. سود یا جوایز متعلق به حساب‌هاى پس‌انداز و سپرده‌هاى مختلف نزد بانک‌هاى ایرانی، این معافیت شامل سپرده‌هائى که بانک‌ها نزد هم مى‌گذارند نخواهد بود.

3/18. جوایز متعلق به اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه

4/18. سود پرداختى بانک‌هاى ایرانى به بانک‌هاى خارج از ایران بابت اضافه برداشت (اور درافت) و سپرده ثابت به شرط معامله متقابل

19. جهیزیه منقول و مهریه اعم از منقول یا غیرمنقول و جوایز علمى و بورس‌هاى تحصیلى و همچنین درآمدى که بابت حق اختراع و یا حق اکتشاف عاید مخترعین و مکتشفین مى‌گردد به‌طور کلى و نیز درآمد ناشى از فعالیت‌هاى پژوهشى و تحقیقاتى مراکزى که داراى پروانه تحقیقى از وزارتخانه‌هاى ذى‌صلاح مى‌باشند به مدت ده سال از تاریخ  1/1/71 طبق ضوابط مقرر از پرداخت مالیات معاف مى‌باشد (ماده ۱۴۴ ق.م.م)

• انواع شرکت های تجاری

هر گاه دو یا چند نفر ، به منظور انجام امور تجاری با تسهیم سرمایه و ترسیم نحوه تقسیم سود و زیان طبق مفاد قرارداد ، اخذ کارت بازرگانی فوری تفاهم نمایند فعالیت آن ها یک شرکت تجاری را تشکیل داده است.به عبارت دیگر ، هر گونه عملیات تجاری ناشی از تودیع سرمایه شرکاء که طبق قرارداد با تقسیم سود و زیان همراه باشد مشمول فعالیت های شرکت تجاری است.
ماده 20 قانون تجارت ، شرکت های تجاری را به شرح ذیل نام برده است :
1- . شرکت سهامی
2- شرکت با مسئولیت محدود
3- شرکت تضامنی
4- شرکت مختلط غیر سهامی
5-شرکت مختلط سهامی
6- شرکت نسبی
7- شرکت تعاونی تولید و مصرف
از جمله تفاوت های اساسی میان شرکت ها ، تعداد شرکا ، حداقل سرمایه و  و میزان آورده ها ی شرکت ها است. من باب مثال  ، حداقل سرمایه برای ثبت شرکت با مسئولیت محدود و سهامی خاص یک میلیون ریال است.اما در شرکت سهامی خاص ،حداقل 35 درصد سرمایه باید نقداَ در یکی از شعب بانک ها تودیع و گواهی مربوطه ارائه و 65 درصد در تعهد سهامداران باشد. همچنین، در شرکت های سهامی عام جهت تامین سرمایه اقدام به پذیره نویسی عمومی می شود، اما شرکت های سهامی خاص حق مراجعه به عموم را ندارند. قابل توجه است ،برخی از شرکت ها نیز آورده ی غیر نقدی (نظیر حق اختراع و حق کسب و پیشه) سرمایه ی اصلی شان است.
همین طور در یک مقایسه ی تطبیقی میان شرکت ها در می یابیم در شرکت مختلط غیر سهامی ، سهم شریک با مسئولیت محدود به قطعات سهام تقسیم نمی شود و آزادانه قابل معامله نیست وشخصیت شرکای با مسئولیت محدود در شرکت مد نظر است ، در صورتی که در شرکت مختلط سهامی ،شرکای با مسئولیت محدود به صورت سهم در می آید و مانند سهام شرکت های سهامی قابل نقل و انتقال است وشخصیت شرکای صاحب سهم از اهمیت برخوردار نیست وهر صاحب سهمی شریک محسوب می شود.همچنان، این نکته قابل ذکر است که انتخاب روزنامه ی کثیرالانتشار در شرکت سهامی خاص برای درج آگهی های دعوت شرکت الزامی و در شرکت با مسئولیت محدود اختیاری است.شرایط احراز حد نصاب در مجامع عمومی در شرکت سهامی خاص سهل تر و در شرکت با مسئولیت محدود با توجه به نوع شرکت مشکل تر می باشد.

• مشخصات عمومی شرکت های تجاری  (حداقل شرکا ، سرمایه و هیات مدیره )

1-  شرکت سهامی عام
در شرکت سهامی عام، حداقل شرکا 5 نفر ، حداقل سرمایه 500.000 تومان و حداقل هیات مدیره یا مدیران 5 نفر است. میزان مسئولیت هر یک از انواع شرکت های تجاری ، «به میزان مبلغ اسمی سهام هر شریک» است.
2- شرکت سهامی خاص
در شرکت سهامی خاص، حداقل شرکا 3 نفر ، حداقل سرمایه 100.000 تومان و حداقل هیات مدیره یا مدیران 3 نفر است. میزان مسئولیت هر یک از انواع شرکت های تجاری ، «به میزان مبلغ اسمی سهام هر شریک» است.
3- شرکت با مسئولیت محدود
در شرکت با مسئولیت محدود ، حداقل شرکا 2 نفر ، حداقل سرمایه 100.000 تومان و حداقل هیات مدیره یا مدیران 1 نفر یا بیشتر است. میزان مسئولیت هر یک از شرکا ، «به میزان سهم الشرکه هر شریک» است.
4- شرکت تضامنی
در شرکت تضامنی، حداقل شرکا 2 نفر ، حداقل سرمایه محدودیت ندارد و حداقل هیات مدیره یا مدیران 1 نفر یا بیشتر است. میزان مسئولیت هر یک از شرکا ، « نامحدود است و هر شریک مسوولیت کامل دارد» است.
5- شرکت نسبی
در شرکت نسبی ، حداقل شرکا 2 نفر ، حداقل سرمایه محدودیت ندارد و حداقل هیات مدیره یا مدیران 1 نفر یا بیشتر است. میزان مسئولیت هر یک از شرکا ، « به نسبت سهم الشرکه هر شریک» است.
6- شرکت مختلط سهامی
در شرکت مختلط سهامی ، حداقل شرکا 2 نفر ، حداقل سرمایه محدودیت ندارد و حداقل هیات مدیره یا مدیران 1 نفر یا بیشتر است. میزان مسئولیت هر یک از شرکا ، « شرکای ضامن: نامحدود. شرکای سهامی: به میزان مبلغ اسمی هر شریک»است.
7- شرکت مختلط غیرسهامی
در شرکت مختلط غیر سهامی ، حداقل شرکا 2 نفر ، حداقل سرمایه محدودیت ندارد و حداقل هیات مدیره یا مدیران 1 نفر یا بیشتر است. میزان مسئولیت هر یک از شرکا ، « شرکای ضامن: نامحدود. شرکای غیر سهامی: به میزان سهم الشرکه» است.
8- شرکت تعاونی
در شرکت تعاونی، حداقل شرکا 7 نفر ، حداقل سرمایه محدودیت ندارد و حداقل هیات مدیره یا مدیران 1 نفر یا بیشتر است. میزان مسئولیت هر یک از شرکا ، « در صورت سهامی بودن به میزان مبلغ اسمی هر سهامدار. در غیر سهامی: با توجه به تراضی شرکا در اساسنامه» است.

• معرفی شرکت سهامی خاص

شرکت سهامی خاص ، اخذ کارت بازرگانی فوری شرکتی است که تمام سرمایه آن در موقع تاسیس منحصراَ به وسیله موسسین تامین می گردد.

• معرفی شرکت با مسئولیت محدود

شرکت با مسئولیت محدود ، شرکتی است که بین دو یا چند نفر برای امور تجاری تشکیل شده و هر یک از شرکاء بدون اینکه سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده باشد ، فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت مسئول قروض و تعهدات شرکت است .

• شباهت شرکت سهامی خاص و شرکت با مسئولیت محدود

1-در هر دو شرکت حداقل سرمایه یک میلیون ریال است.
2-افزایش سرمایه در شرکت سهامی خاص و شرکت با مسئولیت محدود اختیاری است.
3- حق رای در شرکت سهامی خاص به تعداد سهام در شرکت با مسئولیت محدود به نسبت سرمایه خواهد بود.

• تفاوت شرکت سهامی خاص و شرکت با مسئولیت محدود

1-. در شرکت با مسئولیت محدود حداقل شرکا 2 نفر است در حالیکه  در شرکت سهامی خاص حداقل 3 نفر سهامدار نیاز می باشد.
2- سرمایه اولیه در شرکت با مسئولیت محدود تنها در اساسنامه قید می گردد و نیازی به افتتاح حساب و واریز وجه نمی باشد.در صورتی که در شرکت سهامی خاص ، سهامداران مکلفند که حداقل 35 % از سرمایه اولیه را به حسابی به نام شرکت تودیع دهند و گواهی مربوطه به هنگام تشکیل شرکت ارائه گردد و 65 % باقیمانده سرمایه در تعهد سهامداران بماند.
3-انتخاب بازرس اصلی و علی البدل در شرکت سهامی خاص اجباری ولی در شرکت با مسئولیت محدود اختیاری است.
4-مدت مدیریت مدیران در شرکت با مسئولیت محدود محدودیتی ندارد و اعضای شرکت می توانند مدت محدود یا نامحدود برای مدیران در نظر بگیرند اما در شرکت های سهامی خاص مدیران حداکثر به مدت دو سال انتخاب می شوند.
5- اعضای هیات مدیره در شرکت با مسئولیت محدود ملزم به انتخاب روزنامه کثیرالانتشار نیستند اما انتخاب روزنامه کثیرالانتشار جهت درج آگهی دعوت شرکت در سهامی خاص الزامی است .
6-مدیران شرکت با مسئولیت محدود را می توان از بین شرکاء یا خارج از آن ها انتخاب نمود اما در شرکت سهامی خاص مدیران باید حتماَ از میان سهامداران شرکت انتخاب شوند و یا بعد از انتخاب تعداد و سهام وثیقه ای که در اساسنامه معین شده است را تهیه و به صندوق شرکت تسلیم نمایند.
7-تشکیل مجامع عمومی در شرکت با مسئولیت محدود شرایط مشکل تری دارد ، اما برای تشکیل مجامع عمومی شرکت های سهامی خاص شرایط آسان تری در نظر گرفته شده است.
8-واگذاری سهام در شرکت های با مسئولیت محدود با توافق سه چهارم شرکا و پس از ثبت در دفتر خانه اسناد رسمی انجام می شود اما این امر در شرکت های سهامی به شکل نقل و انتقال عادی سهام انجام می گیرد.
9-حق رای در شرکت سهامی خاص به تعداد سهام و در شرکت با مسئولیت محدود به نسبت سرمایه خواهد بود.
10-سرمایه در شرکت با مسئولیت محدود به سهام یا قطعات سهام تقسیم نمی شود و شرکا فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت مسئول قروض و تعهدات می باشد.
11-نقل و انتقال سهم الشرکه در شرکت های با مسئولیت محدود از طریق تنها تشکیل مجمع قابل انجام می باشد ولی در شرکت سهامی خاص برای نقل و انتقال سهام ابتدا واگذار کنندگان سهام و گیرندگان سهام به اداره دارایی مربوط به حوزه مالیاتی مربوط به شرکت مراجعه می کنند و پس از اخذ گواهی 4%مالیات نقل و انتقال سهام از طریق تشکیل مجتمع به همراه گواهی نقل و انتقال اخذ شده از دارایی کار خود را به انجام می رسانند.
12- در صورتی که بخشی از شرکت را آورده های غیر نقدی تشکیل دهد تقویم این آورده ها در شرکت با مسئولیت محدود توسط شرکا صورت خواهد گرفت و مسئولیت صحت برآورد به عهده شرکا خواهد بود اما در شرکت های سهامی خاص تقویم آورده های غیر نقدی توسط کارشناس رسمی دادگستری انجام خواهد گرفت.
13- تقویم سهم الشرکه غیر نقدی در شرکت با مسئولیت محدود توسط شرکا صورت می گیرد .شرکاء در این خصوص دارای مسئولیت می باشند.تقویم آورده غیر نقدی در شرکت سهامی خاص با کارشناسان رسمی دادگستری خواهد بود.

مواد اصلاحی قانون تجارت شرکت های سهامی را به دو نوع تقسیم نموده است:1-شرکت سهامی عام2-شرکت سهامی خاص. شرکت سهامی عام شرکتی است که موسسین آن قسمتی از سرمایه ی ثبت شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تامین می کنند.(ماده 4)به این طریق که موسسین قبلاَ بیست درصد سرمایه را خودشان تعهد کرده و لااقل سی و پنج درصد مبلغ تعهد شده را در حسابی به نام شرکت در شرف تاسیس در یکی از بانک ها سپرده و سپس اظهارنامه ای به ضمیمه ی طرح اساسنامه ی شرکت و طرح اعلامیه ی پذیره نویسی سهام، به مراجع ثبت شرکت ها تسلیم نمایند (ماده 6) شرکت سهامی عام کامل ترین نوع شرکت سهامی است و مسلم است برای انجام امور مهمه از قبیل استخراج معادن و تجارت با کشورهای خارج و تاسیس کارخانجات و ایجاد سدها و بانک ها تشکیل می شود که سرمایه ی فردی کفاف آن را نمی دهد.

فکر تاسیس هر شرکت ابتدا از ناحیه ی اشخاصی ایجاد می شود که به جهاتی بستگی به این امر دارند مانند این که امتیاز استخراج معادن و یا احداث خط آهن را به دست می آورند،یا این که خبرگی یا مطالعات اقتصادی در امر بخصوصی دارند. مسلم است در این صورت با عده ای که همفکر بوده و یا سرمایه دار هستند مشورت و در صورت موافقت شروع به ثبت شرکت سهامی عام می نمایند.

از آنجا که شرکت سهامی عام برای جلب سرمایه های مهم ایجاد می شود و لازم است تعداد قابل ملاحظه ای شریک گرد هم جمع شوند، بالطبع تشکیل آن متضمن مراحل مختلفی است.مرحله اول،تاسیس آن به وسیله ی موسسسان است.در این مرحله موسسان ضمن فراهم آوردن مقدمات ایجاد شرکت،در جستجوی شرکای دیگری هستند که در مرحله ی دوم،یعنی زمان پذیره نویسی،به شرکت می پیوندند.مجموعه آورده های پذیره نویسان و موسسان سرمایه ی شرکت را تشکیل می دهد.بعد از جمع شدن سرمایه،با شرکت تمامی شرکا در مجمع عمومی موسس،شرکت تشکیل می شود.

پس از آن که شرکت ایجاد شد و شخصیت حقوقی پیدا کرد باید بلافاصله جهت ثبت شرکت در مرجع ثبت شرکت ها اقدام نمود.مطالعه ی مقررات لایحه ی قانونی 1347 نشان می دهد که با رعایت برخی قواعد شخصیت حقوقی شرکت قبل از ثبت در مرجع ثبت شرکت ها ایجاد می شود ولی این شخصیت کامل نمی شود مگر پس از ثبت آن در مرجع اخیر.

ایجاد شرکت قبل از ثبت آن در مرجع ثبت شرکت ها: شرکت سهامی از زمانی ایجاد می شود که شخصیت حقوقی پیدا کند و تحصیل شخصیت حقوقی مستلزم این است که مجمع عمومی موسس بر اساس مقررات قانونی به طور صحیح تشکیل شود و در حدود صلاحیت هایی که به آن محول شده عمل کند.

شخصیت حقوقی شرکت بعد از ثبت آن در مرجع ثبت شرکت ها:

پس از تشکیل مجمع عمومی موسس و احراز مراتب مندرج در ماده 17 لایحه ی قانونی 1347 شرکت ایجاد می شود و شخصیت حقوقی پیدا می کند. قاعدتاَ نتیجه ی این شخصیت حقوقی این است که مدیران شرکت بتوانند تمام حقوق شرکت را تحصیل کرده و به تعهدات آن عمل کنند.مع ذلک با توجه به مواد مختلف لایحه ی قانونی 1347 می توان گفت ثبت شرکت سهامی در واقع بدان معنا نیست که شرکت تمام حقوقی را که هر شخص حقوقی از آن بهره مند است تحصیل می کند بلکه قانونگذار ما اگرچه مانند قانونگذار فرانسه تحصیل شخصیت حقوقی شرکت را موکول به ثبت آن نزد مرجع ثبت شرکت ها نکرده ثبت شرکت در مرجع ثبت شرکت ها را شرط ادامه ی حیات آن قرار داده است. در اینجا لازم است اضافه کنیم که اولاَ شرکت باید ظرف شش ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه ی مذکور در ماده ی 6 لایحه قانونی 1347 به ثبت برسد.(ماده ی 19 لایحه مذکور)ثانیاَ باید اساسنامه ای که به تصویب مجمع عمومی موسس رسیده است به ضمیمه ی صورتمجلس مجمع و اعلامیه ی قبولی مدیران و بازرسان برای ثبت شرکت به مرجع ثبت شرکت ها تسلیم شود(ماده 18 لایحه قانونی 1347)
با توجه به اینکه شرکت قبلاَ تشکیل شده است،خود شرکت و در واقع مدیران،رئیس هیات مدیره یا احیاناَ مدیر عامل باید تقاضای ثبت بدهند.

اساسنامه ای که به تصویب مجمع عمومی موسس رسیده به ضمیمه ی صورتجلسه مجمع و اعلامیه قبولی مدیران و بازرسان جهت ثبت شرکت به مرجع ثبت شرکت ها تسلیم خواهد شد.

مدارک ثبت شرکت سهامی عام

مرحله اول: (مرحله تشکیل و تحصیل اجازه پذیره نویسی)
-1 دونسخه طرح اعلامیه پذیره نویسی که بایستی به امضاء کلیه موسسین رسیده باشد
2-دو نسخه اظهارنامه ی تکمیل شده
3-دو نسخه طرح اساسنامه تکمیل شده
4-تصویر برابر با اصل مدارک احراز هویت موسسین
5-اصل گواهی بانکی مبنی بر پرداخت سرمایه(حداقل 35% از 20 % سرمایه تعهد شده)
6-اصل مجوز فعالیت از مراجع ذیربط در مواردی ثبت موضوع نیاز به مجوز داشته باشد
7-اصل مجوز اولیه از سازمان بورس و اوراق بهادار
8-تکمیل فرم تعیین نام به ترتیب اولویت نام پیشنهادی های و همچنین فیش واریزی مربوطه

مرحله دوم:( مرحله ایجاد و ثبت شرکت های عام سهامی)
1-دو نسخه اساسنامه که به تصویب مجمع عمومی موسس رسیده باشد
2-دو نسخه صورتجلسه مجمع عمومی موسسین متضمن تصویب اساسنامه تعیین،اعضاء هیئت مدیره،انتخاب بازرسان و روزنامه های کثیرالانتشار
3-دو نسخه صورتجلسه هیات مدیره
4-اصل گواهی بانکی مبنی بر پرداخت حداقل 35% سرمایه شرکت(در صورتیکه قسمتی از سرمایه موسسین بصورت غیر نقدی باشد)
5-اصل مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار(مجوز ثانویه)

طبق ماده ی 197 قانون تجارت «در ظرف ماه اول تشکیل هر شرکت خلاصه شرکتنامه ها و منضمات آن طبق آئین نامه ی وزارت دادگستری اعلان خواهد شد». بنابراین عبارت ماده ی مزبور دستوری است تلویحی برای این که در ظرف ماه اول تشکیل شرکت، هر شرکت تجارتی باید به ثبت برسد تا خلاصه ی آن قابل انتشار و آگهی باشد.

قانون، ثبت شرکت را به قدری اهمیت داده که عدم اقدام به آن موجب بطلان عملیات شرکت خواهد بود. به این معنی که پس از گذشتن یک ماه و عدم ثبت هر ذینفع می تواند به دادگاه مراجعه و ابطال عملیاتی که بعد از یک ماه اول واقع شده تقاضا نماید،بدون این که شرکت بتواند از این بطلان به نفع خود استفاده کند(ماده 198)

در ثبت شرکت های داخلی باید سه عمل انجام گیرد:

ثبت شرکتنامه: به جز شرکت های سهامی که احتیاجی به تنظیم شرکت نامه ندارند بقیه ی شرکت های تجارتی احتیاج به شرکت نامه دارد. به موجب ماده ی 47 قانون ثبت اسناد و املاک شرکت نامه باید در دفتر اسناد رسمی به ثبت به رسد، والا طبق دستور ماده 48 همان قانون در هیچ یک از ادارات و محاکم پذیرفته نخواهد شد. چون ثبت شرکتنامه در دفاتر اسناد رسمی با وجود ثبت خود شرکت در اداره ی ثبت موجب پیچیدگی کار می شود از این جهت به موجب مقررات مورخه 10 اسفند 1327 وزارت دادگستری به دوائر ثبت شرکت ها در مرکز و شهرستان ها اجازه ی ثبت شرکتنامه داده شده و در حقیقت دفتر ثبت شرکتنامه در این مورد به منزله ی دفتر اسناد رسمی می باشد. پس ثبت شرکت نامه...رسمیت یافتن آن بین شرکا است که در دفتر جداگانه به عمل می آید و شرکا تماماَ ذیل ثبت را امضاء و مطابقت ثبت را با اصل شرکت نامه تصدیق خواهند نمود.

ثبت شرکت: ثبت شرکت غیر از ثبت شرکتنامه است. عمل و دفاتر آن نیز جدا است. متصدی مربوطه پس از ثبت شدن شرکتنامه و رسیدگی به مدارک و سوابقی که از طرف مدیر شرکت ضمن تقاضانامه به عمل می آید، در دفتری که به این جهت به این موضوع تخصیص داده شده ذیل شماره ی ردیفی که برای شرکت ها معین می شود خلاصه مفاد شرکتنامه و اساسنامه را در ستون های آن ثبت و برای هر شرکت یک صفحه مترادف تخصیص می دهد.

انتشار خلاصه شرکتنامه: اداره یا دائره ای که به ثبت شرکت تجارتی مبادرت نموده باید خلاصه ای از شرکتنامه و منضمات آن را در ظرف ماه اول تشکیل در روزنامه ی رسمی وزارت دادگستری و یکی از جراید کثیرالانتشار به خرج شرکت به طریق اعلان انتشار دهد و خلاصه ی مزبور متضمن نکات ذیل است:

1-شماره ای که جهت ثبت شرکت در نظر گرفته شده و تاریخ ثبت آن و محل و اقامتگاه شرکت، با تعیین نام و نوع آن و موضوع شرکت.

2-مقدار سرمایه (با تشخیص اینکه چه مقدار پرداخت و چقدر تعهد شده).

3-اسامی مدیر یا مدیران

4-تاریخ آغاز و ختم شرکت در صورتی که برای مدت محدود تشکیل شده باشد.

5-در شرکت های تضامنی و شرکت مختلط علاوه بر نکات فوق باید اسم تمام شرکا ضامن نیز منتشر شود.

در شرکت های سهامی موارد دیگری که قبلاَ تذکر داده شده در آگهی قید می شود.

شعبه شرکت

هر گاه شرکت در چندین حوزه ی ثبتی شعبه داشته باشد انتشار خلاصه ی شرکت به نحوی که برای خود شرکت مقرر است در محل شعبه نیز باید به عمل آید و برای انجام این مقصود مقامی که خود شرکت در آنجا به ثبت رسیده است باید سواد مصدق از تقاضانامه و منضمات آن را به ثبت اسناد محل وقوع شعبه ارسال دارد تا اقدام به انتشار نماید.(ماده 8 آئین نامه)

ثبت شعبه ی شرکت در دو حال است: نخست این که در موقع ثبت خود شرکت است.در این صورت ضمن انتشار خلاصه شرکت نامه،محل شعب شرکت در آگهی باید ذکر و آگهی مزبور برای انتشار در جراید محلی ضمن رونویس تقاضانامه و منضمات آن به اداره ی ثبتی که شعبه ی شرکت در آن جا واقع است فرستاده شود.دیگر این که پس از ثبت شرکت مبادرت به افتتاح شرکت می شود.در این حال شعبه ی شرکت مانند تغییراتی که بعداَ در شرکت واقع گردد ذیل ثبت شرکت به ثبت رسیده و آگهی می شود سپس آگهی مزبور و رونویس تقاضانامه و منضمات به ثبت محل فرستاده می شود.در هر حال مدیر شعبه و یا کسی که از طرف شرکت در شعبه ی مزبور حق امضا دارد یعنی امضا او برای شرکت الزام آور است باید معرفی و آگهی شود.

طبق ماده ی 3 آئین نامه ی مزبور شرکت های خارجی که متقاضی ثبت شعبه ی خود در ایران هستند موظفند اطلاعات و مدارک زیر را به همراه درخواست کتبی خود به اداره ی کل ثبت شرکت ها و مالکیت صنغتی ارائه نمایند:

1-اساسنامه ی شرکت، آگهی تاسیس و آخرین تغییرات ثبت شده در مراجع ذیربط.

2-آخرین گزارش مالی تایید شده ی شرکت

3-گزارش توجیهی حاوی اطلاعات مربوط به فعالیت های شرکت و تبیین نوع و حدود اختیارات و محل فعالیت شعبه، برآورد نیروی انسانی ایرانی و خارجی مورد نیاز و نحوه ی تامین وجوه ارزی و ریالی برای اداره ی امور شعبه

به غیر از مدارک فوق الذکر طبق ماده شرکت های متقاضی موظفند ترجمه ی فارسی اسناد و اصل مدارک و اطلاعات زیر را به همراه درخواست کتبی خود به اداره ی کل ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی ارائه نمایند:

1-تصویر مصدق قرارداد موضوع ماده ی (4) این آئین نامه.

2-مدارک شناسایی شخص متقاضی،برای اشخاص حقیقی،تصویر شناسنامه و نشانی اقامتگاه قانونی و برای اشخاص حقوقی،اساسنامه ی شرکت و آگهی تاسیس و آخرین تغییرات ثبت شده ی آن نزد مراجع ذیربط.

3-ارائه ی سابقه ی فعالیت شخص متقاضی ثبت نمایندگی،در زمینه ی امور پیش بینی شده در قرارداد نمایندگی

4-اساسنامه شرکت خارجی طرف نمایندگی،آگهی تاسیس و آخرین تغییرات ثبت شده آن نزد مراجع ذیربط

5-گزارش فعالیت های شرکت خارجی طرف نمایندگی و تبیین دلایل و ضرورت اخذ نمایندگی

6-آخرین گزارش مالی تایید شده ی شرکت خارجی طرف نمایندگی

7-معرفی وزارتخانه ی ذیربط

طبق ماده ی 4 آئین نامه ی اجرائی نحوه ی تاسیس و عملیات شعب بانک های خارجی در ایران (مصوب 28/12/1387 هیات وزیران) تشریفات تاسیس شعب بانک های خارجی در ایران طبق دستورالعمل اجرایی بانک مرکزی خواهد بود.

تغییرات

در هر موقع که تصمیماتی راجع به تمدید مدت شرکت زائد بر مدت مقرر یا انحلال شرکت قبل از مدت معینه یا تغییر در کیفیت تفریغ حساب یا تغییر اسم شرکت یا تبدیل دیگر در اساسنامه یا تبدیل و یا خروج بعضی از شرکا ضامن از شرکت اتخاذ شود و همچنین موقعی که مدیر یا مدیران شرکت تغییر می یابد... مقررات راجع به ثبت و انتشار باید در مورد تغییرات حاصله رعایت شود و هم چنین موقعی که به واسطه ی ضررهای وارده نصف سرمایه ی شرکت سهامی از بین می رود به همان ترتیب باید ثبت و آگهی شود.

کیفیت ثبت تغییرات به این طریق است:که پس از ارائه ی مدارک آن که غالباَ به موجب تصمیمات مجمع عمومی در شرکت های سهامی است و یا اکثریت و یا به اتفاق شرکاء در سایر شرکت ها و رسیدگی به صحت و سقم آن در صورتی که مطابق قانون باشد هر تغییر در ذیل ثبت بدوی به ثبت رسیده و خلاصه ی آن نشر می شود.

یکی دیگر از مصادیق حقوق مالی تجارتی عبارت است از اسم تجارتی که جزو مایه ی تجارتی محسوب می گردد و قابل نقل و انتقال و خرید و فروش است. به بیانی دیگر، اسم تجاری عنوانی است که تاجر تحت آن اسم به تجارت می پردازد. ثبت شرکت این اسم ممکن است نام خانوادگی تاجر باشد یا نام دیگری که تاجر برای نوع عملیات تجارتی خود انتخاب کرده است. اسم تجاری نباید با ثبت تجارتی اشتباه شود، زیرا ثبت تجارتی در واقع معرف تاجر و ثبت مشخصات فردی او و درج تبعیت و رشته و نوع تجارت وی می باشد.در حالی که اسم تجارتی بیانگر و گویای نام تجارتخانه است و معرف تجارتخانه می باشد و برابر ماده 576 قانون تجارت ثبت آن اختیاری است مگر در مواردی که وزارت دادگستری آن را الزامی نماید.

اسم تجاری نباید به گونه ای انتخاب شود که باعث اشتباه مشتریان شود، بلکه باید به گونه ای انتخاب شود که در زمینه ی مشارکت با دیگران ایجاد شبهه ننماید. لذا،ثبت اسم تجاری در صورتی امکان دارد که مشابه اسم تجاری دیگری نباشد و حقوقی تضییع نگردد. چنانچه ماده ی 577 قانون تجارت مقرر می دارد: "صاحب تجارتخانه که شریک در تجارتخانه ندارد، نمی تواند اسمی برای تجارتخانه ی خود انتخاب کند که موهوم وجود شریک باشد."

ثبت اسم تجارتی به صورت اعلامی است. به عبارت دیگر متقاضی ثبت با تنظیم اظهارنامه و طی تشریفات مربوط به ثبت و آگهی ثبت علامت را به وسیله اداره ی ثبت اعلام می نماید تا بدین وسیله اشخاص ذینفع با اطلاع از موضوع و عنداللزوم با اعتراض به ثبت اسم تجارتی مانع ثبت آن شده و حقوق خود را استیفا نمایند. برای حمایت از تجار ماده 578 قانون تجارت بیان می دارد: "اسم تجارتی ثبت شده را هیچ شخص دیگری در همان محل نمی تواند اسم تجارتی خود قرار دهد،ولو اینکه اسم تجارتی ثبت شده با نام خانوادگی او،یکی باشد."بنابراین اگر اسم تجاری تاجر،همان نام خانوادگی او باشد می تواند دیگران را از استعمال آن منع کند.

در قانون تجارت ایران، مدت اعتبار ثبت اسم تجارتی 5 سال مقرر شده است .بنابراین هرگاه از تاریخ ثبت اسم تجارتی 5 سال بگذرد،اعتبار ثبت آن از بین می رود و حمایت قانون از آن،مبنی بر این که شخص دیگری در همان محل نمی تواند آن اسم را اسم تجارتی خود قرار دهد،منتفی می شود. لذا اعتبار اسم تجارتی محدود است و محدود به زمان معین و مشخصی است. ضمناَ بیان این نکته لازمست که صاحب اسم تجارتی می تواند دوباره نسبت به ثبت اسم تجارتی اقدام کند.

اسم تجاری به سه طریق پایان می یابد:

1)از بین رفتن موسسه ای که اسم تجارتی تابع آن است.

2)ترک استعمال اسم تجارتی.

3)انتخاب اسم تجارتی دیگری به جای اسم تجارتی پیشین.

چند نکته:

-نام تجاری ممکن است اسم تاجر باشد.

-اسم تجارتی بعد از ثبت طبق مقررات ارزش تجارتی دارد و می تواند از طریق ارث یا فروش یا به هر نحو دیگری مثل سایر کالاها و حقوق تجارتی به دیگری انتقال یابد.

-اسم تجارتی ثبت شده را هیچ شخص دیگری در همان محل نمی تواند اسم تجارتی خود قرار دهد ولو اینکه اسم تجارتی ثبت شده با اسم خانوادگی او یکی باشد.(ماده ی 578 قانون تجارت)

-صاحب تجارت خانه ای که شریک ندارد نمی تواند اسمی برای تجارت خانه ی خود انتخاب کند که موهم وجود شریک باشد.(ماده 577)

-اسم تجارتی قابل انتقال است و مدت اعتبار آن پس از ثبت 5 سال می باشد. بنابراین چنانچه گفته شد،تاجر می تواند اسم تجارتی خود را بفروشد و هم چنین وراث او می توانند از اسم تجارتی او مانند سایر ترکه اش استفاده نمایند (مستفاد از مواد579 و 580 ق.ت)

-در صورتی که وزارت دادگستری به موجب آیین نامه ترتیب ثبت اسم تجارتی و آگهی آن را بدهد مدت اعتبار پنج سال خواهد بود و بعد از هر پنج سال مجدداَ باید ثبت آن تجدید شود.

-چون علامت تجارتی قابل حمایت است و سوءاستفاده از آن جرم است اکثراَ نام تجارتی را همراه با علامت تجارتی به ثبت می دهند که در این صورت نام تجارتی در حقیقت جزیی از علامت تجارتی است و استفاده از آن در حکم استفاده از علامت دیگران  وجرم محسوب می شود.

-در مواردی که ثبت اسم تجارتی الزامی شده و در موعد مقرر،ثبت به عمل نیاید، اداره ثبت اقدام به ثبت کرده و سه برابر حق الثبت ماخوذ خواهد داشت."(ماده ی 581 قانون تجارت)

تبدیل شرکت به معنی تغییر شکل آن است و تغییر شکل شرکت موجب نمی شود که شخصیت حقوقی آن زایل شود و دوباره ایجاد شود. گرفتن کارت بازرگانی فوری در نتیجه بعد از تصویب شرکت در مجمع عمومی فوق العاده و درج آگهی های لازم، شرکت، تبدیل شده تلقی می گردد و وضعیت جدید آن در مقابل اشخاص ثالث قابل استناد است. قبل از تبدیل شرکت کسانی که با شرکت معامله می کنند، مطابق شرایط قبل از تبدیل، طلبکار شرکت هستند. شخصیت حقوقی شرکت نیز حفظ می شود ولی نهاد اداره کننده و کنترل کننده شرکت باید با وضعیت حقوقی جدید آن را تطبیق یابد، بویژه آنکه اگر شرکت را سه نفره اداره می کنند، تعداد مدیران باید به پنج نفر افزایش یابد (ماده 107 لایحه قانونی 1347).

 در ذیل، رژیم حقوقی حاکم بر تبدیل انواع شرکت را بررسی می کنیم:

تبدیل شرکت سهامی خاص به شرکت با مسئولیت محدود

تبدیل شرکت سهامی خاص به شرکت با مسئولیت محدود ممکن است بر اثر خروج شریک یا شرکایی از بین صاحبان سهام شرکت بعمل آید که تعداد شرکاء به دو نفر کاهش یابد و یا ممکن است بر اثر تصمیم صاحبان سهام و تصویب آن در مجمع عمومی فوق العاده حادث گردد که در این صورت ممکن است کسی از دارندگان سهام نیز از شرکت خارج نشود.

چنانچه در مطالب پیشین هم  گفتیم سرمایه شرکت با مسئولیت محدود باید تماماً پرداخت گردد لذا چنانچه تمام سرمایه شرکت سهامی خاص در هنگام تاسیس پرداخت نگردیده و تنها یک سوم از آن پرداخت شده باشد اگر یک سوم سرمایه پرداخت شده از یک میلیون ریال یا در حساب جاری شرکت نزد بانک مربوط تودیع و پرداخت شود و گواهی بانکی و فیش پرداختی به مرجع ثبت شرکت ها ارائه گردد و یا تحویل اعضاء یا عضوی از هیئت مدیره و یا مدیر عامل شرکت گردد و مراتب اقرار کتبی تحویل گیرنده نیز به مرجع ثبت شرکت ها اعلام شود و در صورت غیر نقدی بودن باید مدارک مربوط به ارزیابی و تقویم آن نیز ارائه گردد.

لذا رعایت قوانین و مقررات مربوط به تاسیس و ثبت شرکت با مسئولیت محدود در تبدیل شرکت سهامی خاص به شرکت با مسئولیت محدود الزامی می باشد.

مدارک لازم جهت تبدیل شرکت سهامی خاص به شرکت با مسئولیت محدود

علاوه بر مدارک یاد شده فوق، تسلیم مدارک ذیل نیز ضروری است.
1-اصل صورتجلسه مجمع عمومی فوق العاده شرکت که تمام صفحات آن به امضای هیات رئیسه شرکت رسیده باشد.
2-دو جلد اساسنامه شرکت با مسئولیت محدود که تمام صفحات آن به امضای تمام شرکاء رسیده باشد.
3-دو نسخه تقاضانامه و دو نسخه شرکتنامه شرکت با مسئولیت محدود که ذیل آن به امضای کلیه شرکاء رسیده باشد.
4-در صورت لزوم ارائه فتوکپی شناسنامه و پایان خدمت شرکاء قدیم یا جدید
5-در صورتیکه کلیه صاحبان سهام در جلسه مجمع عمومی فوق العاده حضور نداشته باشند ارائه اصل روزنامه حاوی آگهی دعوت شرکت که رعایت قانون تجارت و مقررات اساسنامه در مورد این بند الزامی خواهد بود.

تبدیل شرکت با مسئولیت محدود به سهامی خاص

هر چند که در قانون تجارت ایران تبدیل شرکت تضامنی و نسبی به شرکت سهامی تجویز شده است ولی برای شرکت های دیگر حق چنین تبدیلی پیش بینی نشده. اما با توجه به مفاد ماده 74 قانون تجارت که فقط تغییر تابعیت و افزایش تعهدات صاحبان سهام را ممنوع می سازد می توان نتیجه گرفت که چون تبدیل شرکت سهامی منع نشده است، تبدیل شرکت سهامی خاص به شرکت با مسئولیت محدود و یا بالعکس با تصویب مجمع عمومی فوق العاده جایز است.

بنابراین علاوه بر ارائه صورتجلسه مجمع عمومی فوق العاده مبنی بر تبدیل شرکت با مسئولیت محدود به شرکت سهامی خاص ارائه مدارک ذیل نیز ضروری است.
1-دو جلد اساسنامه شرکت سهامی خاص که توسط سهامداران تکمیل شده و ذیل تمام صفحات آن به امضای کلیه سهامداران رسیده است.
2-دو نسخه اظهارنامه ثبت شرکت سهامی خاص که به امضاء کلیه سهامداران رسیده باشد.
3-دو نسخه صورتجلسه مجمع عمومی عادی
4-دو نسخه صورتجلسه هیئت مدیره
5-گواهی بانکی حداقل 35% سرمایه ثبت شده شرکت که نزد بانک تودیع شده باشد و در صورت غیر نقدی بودن سرمایه ارائه مدارک لازم بر طبق مراحل ذکر شده در ثبت و تاسیس شرکت سهامی خاص
6-فتوکپی شناسنامه بازرسان و در صورت لزوم کپی پایان خدمت آنان

تبدیل شرکت تضامنی به شرکت سهامی

شرکت تضامنی می تواند با تصویب تمام شرکاء به شرکت سهامی مبدل گردد در این صورت تمام مقررات راجع به شرکت های سهامی حتمی است. با این توضیح که تعهدات شرکاء تا قبل از تبدیل به شرکت سهامی حتی پس از گذشت سالیان سال از بین نخواهد رفت.

شرکت تجاری عبارت است از این که چند نفر مالی را برای تجارت و استفاده از منابع آن در میان گذارند. ثبت شرکتها به عبارتی شرکت تجاری عبارت است از سازمانی که بین دو یا چند نفر تشکیل می شود که در آن هر یک سهمی به صورت نقد یا جنس یا کار خود در بین می گذارند تا مبادرت به عملیات تجاری نموده و منافع و زیان های حاصله را بین خود تقسیم کنند. همچنین شرکت تجاری را اجتماع دو یا چند شخص حقیقی یا حقوقی به منظور انجام عملیات تجاری و کسب سود گویند.
شرکت های تجاری  را می توان به انواع مختلفی طبقه بندی کرد. طبقه بندی شرکت ها بسته به معیاری که برای آن به کار می گیریم متفاوت است و هر شرکت ممکن است با توجه به معیاری خاص در این یا آن طبقه قرار گیرد.
بنابراین به طور کلی شرکت ها را می توان به دو دسته شرکت های ثبت شده و شرکت های ثبت نشده و ایجاد شده به واسطه قانون تقسیم نماییم که به شرح آن ها در ذیل می پردازیم.

شرکت های ثبت نشده :
شرکت های ثبت نشده به شرکت هایی گفته می شود که بین دو یا چند نفر به قصد انتفاع یا به قصد غیرانتفاع به صورت ارادی یا غیرارادی تشکیل گردیده است اما در هیچ یک از مراجع اداری ثبت یا ذفاتر رسمی کشور از جمله دفتر ثبت شرکت ها یا حکم قانون با ثبت شدن و یا سایر الزامات رسمیت نیافته است.
این اصطلاح دارای ابعاد گسترده و پیچیده است و مصادیق متعددی را در برمی گیرد زیرا هر نوع مشارکت که با قصد تجارت یا غیرتجارت چه به صورت ارادی یا قهری یا اتفاقی را شاید شامل می شود. انجام تعهدات در شرکت های ثبت نشده برای شرکاء حقوق و وظایفی را به وجود می آورد اگر چه شرکاء در تشکیل و ایجاد شرکت نقشی نداشته باشند و حقیقتاَ به این شرکت با شرکاء فعلی خود نه تنها رضایت ندارند بلکه سعی می نمایند به این شراکت خاتمه دهند. این حقوق و وظایف در مورد هر یک از انواع شرکت های ثبت نشده دارای شکل و ابعاد متفاوتی است و مقتضی قوانین و مقررات خاص خود می باشد که شرکاء مجبور به رعایت قوانین و مقررات مربوطه هستند. اگر شرکاء با اراده به قصد تجارت با یکدیگر توافق به تشکیل یک شرکت نمایند قطع نظر از این که باید از قواعد عمومی تبعیت کنند ملزم به رعایت برخی قوانین خاص همانند قانون تجارت هم خواهند بود و یا اگر به قصد غیرتجارت با اراده توافق کنند از قواعد عمومی و قوانین خاصه می بایست تبعیت کنند. در مقابل چنانچه اراده شرکاء در تشکیل شرکت نقشی نداشته باشد قوانین دیگری حاکمیت دارد که به تفصیل آن می پردازیم :
الف ) شرکت های تجاری
شرکت های تجاری شرکت هایی است که فقط به قصد کسب درآمد و یا تجارت تشکیل شده است اما به دلایل متعدد در هیچ مرجع قانونی و رسمی به ثبت نرسیده است که به طور مفصل به شرح هر یک خواهیم پرداخت.
شرکت های تجاری ثبت نشده شرکت هایی هستند که به صرف توافق شرکاء برای مقاصد تجاری به وجود آمده است و رسماَ موجودیت خود را با ثبت در دفاتر تجاری اعلام ننموده اند که قانونگذار در قانون تجارت مصوب سال 1311شرایط سختی را در برخورد با این گونه شرکت ها که غیرقانونی محسوب می شود در نظر گرفته است و در صورت بروز مشکلات مالی یا به عبارتی ورشکستگی این گونه شرکت ها را در ردیف شرکت های تضامنی قرار داده است تا از یک طرف انگیزه ایجاد شرکت تجاری بدون ثبت در اداره ثبت شرکت ها کاهش یابد و از طرف دیگر احقاق حقوق طلبکاران با مراجعه به هر یک از شرکاء برای دستیابی به اموال شخصی آن ها با شرایط ویژه تسهیل گردد.
حقوقدانان اینگونه شرکت ها را شرکت های عملی موضوع ماده 220 قانون تجارت نامیده اند که در مقابل شرکت قانونی موضوع ماده 20 قانون تجارت قرار دارند چرا که شرکت های ماده 20 قانون تجارت که هفت نوع می باشند و شرکت هایی تجاری و مجاز هستند که به قالب یکی از هفت نوع شکل به ثبت رسیده اند در حالی که شرکت های عملی شرکت هایی با قصد تجاری هستند که به ثبت نرسیده باشند.
شرکت های عملی موضوع ماده 220 قانون تجارت گرچه دارای شخصیت حقوقی محدودی هستند ولی تاجر تلقی می شوند اما مشمول مقررات ورشکستگی نمی شوند. مراد از محدود بودن شخصیت حقوقی از لحاظ زمانی این است که صرفاَ محدود به تعیین تکلیف و حقوق سهامداران و طلبکاران و بدهکاران آن ها می شود و از لحاظ مکانی صرفاَ محدود به کشوری می شود که در آن استقرار دارد.
ب) شرکت های مدنی
شرکت های مدنی که دارای حوزه وسیعی است و می تواند به قصد انتفاع و کسب سود و درآمد باشد یا به قصد غیرانتفاع و عدم کسب سود و درآمد باشد که معمولاَ دارای جنبه های اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی و نظایر این ها است.
از دید قانون مدنی شرکت مدنی عبارتند از اجتماع حقوق مالکین بر شی ء واحد به نحو اشاعه
به طور کلی شرکت های مدنی از دیدگاه احکام اسلامی دو گونه است :
اول : شرکت های ارادی که شرع آن ها را مورد اشاره قرار داده است که برخی را صحیح داشته و برخی دیگر از عقود را باطل برشمرده است که عبارتند از : شرکت عنان ، شرکت مفاوضه و شرکت وجوه
دوم : شرکت هایی که اراده و اختیار در تشکیل آن نقشی ندارد که گاه بر اساس ارث و گاه در اثر امتزاج ایجاد می گردد.

ماده 1 قانون تجارت مقرر میدارد:
شرکت سهامی شرکتی است که سرمایه آن سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام محدود مبلغ اسمی سهام آن است. هزینه پلمپ دفاتر قانون تجارت ماده 2 همین قانون اشاره مینماید: شرکت سهامی شرکت بازرگانی محسوب می شود ولو این که موضوع عملیات آن امور بازرگانی نباشد.
یه موجب ماده 4 لایحه اصلاح قانون تجارت ، شرکت سهامی به دو نوع تقسیم می شود :
نوع اول – شرکت های سهامی عام هستند که موسسین آن ها قسمتی از سرمایه شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تامین می کنند.
نوع دوم- شرکت های سهامی خاص هستند که تمام سرمایه آن ها در موقع تاسیس منحصراَ توسط موسسین تامین گردیده است."
شرکت های سهامی عام و خاص از جمله شرکت های سرمایه محسوب می شوند. شخصیت سهام دار در این نوع شرکت ها فاقد اهمیت و اصل حاکمیت سرمایه مهم و تعیین کننده است. به عبارت دیگر تحصیلات ، سن ، ثروت ، موقعیت خانوادگی، وضعیت طبقاتی و نفوذ سهام دار هیچ گونه تاثیری بر میزان رای یا مسئولیت وی در شرکت ندارد و فقط تعداد سهام و آرای وی می تواند در نفوذ و کنترل بر شرکت سهامی موثر باشد.

• سرمایه شرکت های سهامی

1. حداقل سرمایه لازم برای تشکیل شرکت سهامی عام 5 میلیون ریال و برای تشکیل شرکت سهامی خاص 1 میلیون ریال است. ( ماده 5 ل. ا. ق. ت )
2. سرمایه ممکن است نقدی یا غیرنقدی باشد. ( ماده 76 ل. ا. ق. ت )
3. سرمایه غیرنقدی مانند ورقه اختراع، ملک ، ابزارآلات و دستگاه های صنعتی و ... می باشد.
4. در شرکت سهامی عام، تامین سرمایه غیرنقدی فقط مختص موسسین است و پذیره نویسان نمی توانند آورده غیرنقدی داشته باشند. آورده پذیره نویسان لزوماَ باید نقدی ( پولی ) باشد، گرچه لازم نیست که ایشان تمام این آورده را به صورت نقد ( یکجا ) تادیه نمایند و ممکن است نسبت به بخشی از آن تنها تعهد به پرداخت نمایند.
5. برای تاسیس شرکت سهامی عام موسسین باید حداقل 20 درصد سرمایه شرکت را خود تعهد نمایند و حداقل 35 درصد بخشی را که خود تعهد کرده اند، به صورت نقد در یک حساب بانکی به نام شرکت در شرف تاسیس بسپارند و اگر قسمتی از سرمایه آن ها غیرنقد باشد، باید عین آن یا مدارک مالکیت آن را در همان بانکی که حساب باز شده است، تودیع نمایند. ( ماده 6 ل. ا. ق. ت )
6. در شرکت سهامی عام بقیه سرمایه شرکت یعنی حداکثر 80 درصد آن توسط مردم تامین می گردد. آن بخش از سرمایه شرکت که توسط مردم تامین می گردد، حتماَ بایستی به صورت نقدی ( پولی ) تامین گردد و نمی تواند به صورت غیرنقد باشد. فقط سهام موسسان می تواند به صورت غیر نقد باشد.
7. در شرکت سهامی خاص اگر سرمایه نقدی باشد باید حداقل 35 درصد آن در ابتدای امر تادیه گردد و اگر بخشی از آن غیرنقد باشد باید تمام قسمت غیرنقدی در همان ابتدای تاسیس تادیه گردد.
8. استفاده از وجوهی که در حساب شرکت در شرف تاسیس است تا قبل از ثبت شرکت در مرجع ثبت شرکت ها ممکن نیست. ( ماده 22 ل. ا. ق. ت )

• الزامات در خصوص تامین سرمایه در شرکت های سهامی

توجه داشته باشید که در شرکت های سهامی سه الزام مهم درباره سرمایه وجود دارد :
1. حداقل 20 درصد سرمایه توسط خود موسسین تعهد گردد. ( ماده 6 ل. ا. ق. ت )
2. حداقل 35 درصد از قسمتی که توسط خود موسسین تعهد شده است، نقداَ در حساب شرکت در شرف تاسیس، تادیه گردد. ( ماده 6 ل. ا. ق. ت )
3. بقیه مبلغی که توسط موسسین تعهد نشده است باید توسط پذیره نویسان تعهد شود و مبلغی از آن که در اعلامیه پذیره نویسی الزامی شده است، نقداَ تادیه شود. ( بند 11 ماده 9 و ماده 16 ل. ا. ق. ت )
4. حداقل 35 درصد کل سرمایه ای که توسط خود موسسین و پذیره نویسان تعهد شده است، نقداَ در حساب شرکت در شرف تاسیس، تادیه گردد؛ یعنی جمع پرداختی نقدی موسسین و پذیره نویسان باید حداقل 35 درصد کل سرمایه شرکت باشد. ( ماده 16 ل. ا. ق. ت )
برای مثال اگر سرمایه یک شرکت سهامی ده میلیون تومان باشد حداقل دو میلیون تومان آن باید توسط موسسین تعهد گردد و از این دو میلیون تومان ، حداقل باید هفتصد هزار تومان نقداَ در حساب شرکت در شرف تاسیس، تادیه گردد و حداقل سه میلیون و پانصد هزار تومان، جمعاَ توسط موسسین و پذیره نویسان تقداَ در حساب شرکت در شرف تاسیس تادیه گردد و حداقل سه میلیون و پانصد هزار تومان ، جمعاَ توسط موسسین و پذیره نویسان نقداَ در حساب شرکت در شرف تاسیس تادیه گردد. حال اگر موسسین هفتصد هزار تومان را نقداَ تادیه نمودند، تادیه دو میلیون و هشتصد هزار تومان به صورت نقد بر عهده پذیره نویسان است و اگر موسسین دو میلیون تومان را نقداَ تادیه نمایند، تادیه یک میلیون و پانصد هزار تومان به صورت نقد بر عهده پذیره نویسان است.